Tối nay, khi mở Telegram, tôi chỉ thấy dòng chữ “Connecting…” xoay vòng mãi. Vâng, Telegram đã chính thức bị chặn tại Việt Nam.
Tôi từng đặt cược rằng Telegram sẽ vượt qua êm thấm, nhưng không ngờ các nhà mạng Việt Nam lại giỏi và sốt sắng trong việc chặn ứng dụng này đến vậy.
Nếu Telegram không còn khả dụng, đâu là giải pháp thay thế xứng đáng?
Tại sao Telegram lại đặc biệt?
Ở Campuchia, một số ngân hàng tích hợp thẳng tính năng gửi thông báo biến động số dư vào nhóm Telegram – điều mà Zalo tại Việt Nam hay Messenger ở Campuchia chưa đạt tới được.
Năm 2018, khi CASSO còn chưa chính thức thành lập, chúng tôi đã tự phát triển một hệ thống nhỏ để báo biến động số dư qua Telegram, chia sẻ cho nhóm đồng sáng lập. Ai chi tiền hay có khách hàng thanh toán, cả nhóm đều thấy. Khách thanh toán thì cùng ăn mừng, khoản chi lạ thì thắc mắc – tức thời. Minh bạch tài chính nội bộ từ những ngày đầu, theo cách rất dễ dàng.
Sau này, chúng tôi phát triển tính năng đó thành một sản phẩm riêng: Casso Flow. Người dùng sử dụng tính năng này theo nhiều cách – một trong số đó là tạo các nhóm chat để thông báo biến động cho kế toán, đội sale hoặc bộ phận hỗ trợ nhằm phục vụ đối soát thanh toán.
Vì sao không dễ thay Telegram?
Gửi tin qua API thì nền tảng chat nào cũng làm được. Nhưng Telegram làm được điều này trong nhóm chat, nhờ vào Telegram Bot – một “người dùng ảo” có thể tương tác như người thật.
Mô hình này nghe quen không? Đó chính là kiến trúc UI/UX mà các AI Agent tương lai đang cần. Không cần tạo một app chat mới – chỉ cần xây một Telegram Bot là xong.
So sánh các nền tảng thay thế
1. Các phần mềm chat nội bộ (Slack, Google Chat, Microsoft Teams, Lark…)
Các nền tảng này hỗ trợ bot rất mạnh, không thua kém Telegram. Tuy nhiên, đây là các phần mềm dành cho nội bộ doanh nghiệp. Muốn triển khai thì trước hết phải yêu cầu cả tổ chức chuyển sang, và thường đi kèm chi phí không nhỏ.
2. Zalo
Hiện tại, Casso Flow đã hỗ trợ kết nối biến động số dư qua Zalo. Tuy nhiên, Zalo không cho phép bot nhắn vào nhóm chat – vẫn chưa có một “Zalo Bot” thực thụ.
Liệu đội ngũ Zalo có coi đây là cơ hội để phát triển Zalo Bot? Tôi cho rằng họ đã biết nhu cầu này từ lâu, Làm thì dễ nhưng nếu triển khai không thu phí như ZNS thì khó, mà nếu thu phí thì doanh nghiệp cũng không mặn mà. Doanh nghiệp không thể yêu cầu khách hàng chuyển sang dùng Telegram, nên thu phí ZNS họ vẫn cắn răng chi. Nhưng bảo đồng nghiệp chuyển qua Telegram để dùng bot miễn phí thì lại rất dễ.
Dự đoán: Với bối cảnh mới, Zalo có thể sớm ra mắt Zalo Bot (có khả năng nhắn tin vào nhóm), nhưng rất có thể sẽ thu phí kiểu 300đ cho một lần Bot nhắn tin.
3. Messenger, Viber, WhatsApp…
Các ứng dụng này đều định vị là phần mềm chat cá nhân. Họ có thể cung cấp API để nhắn tin trực tiếp tới một người dùng, nhưng không cho phép bot gửi tin vào nhóm người dùng.
4. Discord
Các nền tảng chat cá nhân thì phổ biến nhưng đa số API chỉ nhắn cho cá nhân. Các phần mềm nội bộ doanh nghiệp có API nhắn cho nhóm thì lại có rào cản chi phí và độ phủ.
Telegram là trường hợp hiếm hoi đứng giữa hai cực đó – làm điều người dùng thực sự cần – và rồi bị chặn.
May mắn thay, vẫn còn một cái tên khác: Discord. Đây là ứng dụng chat cá nhân nhưng đi theo hướng cộng đồng, đặc biệt là cộng đồng game thủ. Discord có hỗ trợ Discord Bot với khả năng tương tác trong nhóm như Telegram.
Tôi không khuyến nghị sử dụng Discord cho khách hàng – vì mỗi tối tôi đều dùng Discord để voice call với hội chơi Dota LOD 10 năm. Discord là để chơi game, không phải để làm việc 😄
Vậy giờ nên làm gì?
Tận dụng hạ tầng hiện có
Nếu công ty bạn đang dùng Google Workspace hoặc Microsoft 365, có thể tích hợp trực tiếp với Google Chat hoặc Microsoft Teams. Hạ tầng này đã sẵn, triển khai nhanh và ổn định.
“Bất biến ứng vạn biến”
Tôi tin rằng Telegram sẽ sớm được gỡ chặn trong vài tuần tới. Vì vậy, lời khuyên là: hãy cài Warp hoặc các công cụ tương tự để tiếp tục sử dụng Telegram trong thời gian này. Khi hết chặn thì gỡ Warp, không mất công chuyển đổi hệ thống.
“Đắm đò giặt mẹt”
Xem đây là cơ hội để chuẩn hóa lại hạ tầng giao tiếp nội bộ, chuẩn bị cho kỷ nguyên AI Agent. Dưới đây là một vài lựa chọn đáng cân nhắc:
- Slack: miễn phí, dễ dùng, nhưng bản free chỉ lưu trữ tin nhắn trong 90 ngày.
- Lark: ổn định, miễn phí cho 20 người dùng. Phù hợp với team nhỏ. Nếu doanh nghiệp có kế hoạch mở rộng nhanh thì nên cân nhắc kỹ trước khi phụ thuộc vào hệ sinh thái này.
- Mattermost: mã nguồn mở, có thể tự host. Phù hợp với các team kỹ thuật muốn kiểm soát toàn bộ hạ tầng.
